Workshop

Workshops deel 2

Na de lunch begint de tweede workshopronde, waaronder Aan de slag met Mobility Mentoring. “Hoe voorkom je dat iemand in de schulden komt?” vraagt Tamara Madern, workshopbegeleider en lector ‘Schuldpreventie en Vroegsignalering’ van de Hogeschool Utrecht. “Minder verdienen dan uitgeven!” roept iemand uit het publiek. Een simpel antwoord misschien, maar niet bezijden de waarheid.

Madern laat een overzicht zien van de schulden in Nederland in 2015. “Je ziet dat mensen in de problemen komen als ze meer uitgeven dan ze verdienen. Bijna één op de vijf huishoudens heeft een risico op problematische schulden,” verduidelijkt ze. “We vermoeden enerzijds dat de schulden dalende zijn. Aan de andere kant is er een groep die hardnekkig in de schulden blijft zitten.”

Tijger in de kamer
Voorkomen dat iemand in de schulden raakt. Dat is het streven van Mobility Mentoring, een nieuwe methode van armoedebestrijding waarin alles draait om het wegnemen van stress. “Waarom doen arme mensen domme dingen?” vraagt Madern. “Iets wat slim is op de korte termijn is vaak niet zo handig op de lange termijn.” Ze benadrukt het effect van stress op ons gedrag. Dat valt nog het beste te vergelijking met een aanval van een tijger op de mens. “Ook bij een deurwaarder zie je vaak mensen letterlijk vluchten. De gordijnen gaan dicht, iemand verstopt zich achter de bank. Hoe speel je daarop in?”


Bij de workshop Effecten van armoede op denken, voelen, en doen wordt verder nagedacht over dergelijke geestelijke effecten van schulden. Arnoud Plantinga somt het even kort op: “Schaamte, wantrouwen, risicogedrag.” De deelnemers zitten in kleine groepen bij elkaar, een groot vel papier voor zich. Samen denken ze na over welke problemen uit armoede voortkomen. Wat is de invloed op ons voelen, denken en doen?

Veerkracht
In één van de groepjes buigen ze zich over het denken, in het bijzonder over mentale capaciteit. Een vrouw zegt: “Bij mensen die deelnemen aan een re-integratieproject zie je vaak dat er maar weinig ruimte overblijft in hun hoofd. Alle gedachten worden opgeslokt door de schulden. Dat werkt beperkend.” Op het vel papier wordt in blokletters geschreven: “Niet benutten van kansen, onvoldoende overzicht.” Iemand anders zegt: “Er is vaak minder veerkracht. Armoede geldt als een extra ‘stressding’. Als er andere zaken misgaan in het leven van iemand, bijvoorbeeld een sterfgeval, dan zie je daarin ook een kleiner incasseringsvermogen. Ze zijn sneller uit balans.”

In het groepje daarnaast denken de deelnemers na over controle, net zo goed een onderdeel van denken. Want hoe zorg je dat mensen de controle houden over hun financiën? Een man zegt: “Je moet schulden vooral bespreekbaar maken, gedrag signaleren zonder gelijk een oordeel te vellen.” Zijn buurman vult hem aan. “Je zou een klant moeten vragen wat hij nodig heeft om weer controle te krijgen over de eigen situatie. Wat moet hij doen om in beweging te komen? Je moet hem spiegelen aan de werkelijkheid. Dan ontstaat er een gesprek.” Een dame knikt instemmend: “Wat kunnen we jou bieden? Dat is de belangrijkste vraag die we moeten stellen.”

Voeg toe aan selectie